Przypis1

Jak cytować ustawę w pracy dyplomowej: APA 7 i przypis dolny

Zapisy sprawdzone u źródeł, stan na . Przykłady oznaczone jako zmyślone nie odsyłają do prawdziwych publikacji.

Ustawę cytujesz rodzajem aktu, datą uchwalenia, tytułem i miejscem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Gdy ustawa była zmieniana, podajesz jej ostatni tekst jednolity, a nie wydanie pierwotne. Zapis do skopiowania, sprawdzony w bazie Sejmu 27 października 2026 r.1:

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1362).

Ustawa w bibliografii APA 7

APA 7 nie ma reguły dla polskich ustaw. Rozdział podręcznika o źródłach prawnych stoi na amerykańskim Bluebooku2, polska adaptacja opisuje podstawowe typy źródeł, a po resztę odsyła do oryginału3, a na stronie APA Style z przykładami zapisów nie ma dziś kategorii aktów prawnych4. Uczelnie radzą sobie same i robią to różnie:

  • wytyczne czasopisma Uniwersytetu Szczecińskiego pisanego w APA: pełny tytuł ustawy, potem Dziennik Ustaw, w osobnym dziale „Akty prawne”5;
  • wymogi wydawnicze w APA opublikowane na stronie Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku: tytuł, Dziennik Ustaw, rok i kraj w nawiasach, adres w ISAP6;
  • czasopismo Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku: jako autora podaje Sejm, potem rok i tytuł7.

Dwa z trzech wzorców zaczynają od tytułu ustawy. Zgadza się to z ogólną regułą APA dla prac bez autora: tytuł przechodzi na miejsce autora8. Schemat, który stąd wynika:

Rodzaj aktu z dnia [data] r. [tytuł] ([t.j.] Dz. U. z [rok] r. poz. [pozycja] [ze zm.]).

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1362). https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1362/ogl

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24 ze zm.).

To wzór zgodny z większością sprawdzonych źródeł, nie reguła APA. Jeśli wydział podaje inny, obowiązuje wydział.

Tekst pierwotny czy tekst jednolity?

Tekst pierwotny to ustawa w brzmieniu z dnia ogłoszenia; Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ogłoszono w Dz. U. z 2018 r. poz. 1668. Tekst jednolity to obwieszczenie, które zbiera wszystkie zmiany w jedno brzmienie. Marszałek Sejmu ogłasza go dla zmienianej ustawy nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy9, więc pozycja się starzeje: w październiku 2026 r. tekst z 2026 r. poz. 1362 zastąpił tekst z 2024 r. poz. 15711. Prawo autorskie ma tekst jednolity z 2025 r. poz. 24 i jedną zmianę ogłoszoną później, w 2026 r. poz. 129610; stąd dopisek „ze zm.” w drugim przykładzie.

Czy pisać „z późn. zm.”, czy „ze zm.”?

Oba skróty znaczą to samo. Zasady techniki prawodawczej nadal znają „z późn. zm.”, ale dla ustawodawcy i tylko przy więcej niż pięciu zmianach, z odnośnikiem, który je wylicza11. W pracach dyplomowych sprawdzone wytyczne wydziałów prawa piszą „ze zm.”121314, a Katedra Prawa Finansowego UMCS wprost każe pisać „ze zm.”, nie „z późn. zm.”15. Dopisek dajesz tylko wtedy, gdy po cytowanym tekście jednolitym ogłoszono zmiany.

Jak prawidłowo zapisywać Dziennik Ustaw?

Do końca 2011 r. Dziennik Ustaw miał numery, od 2012 r. podajesz tylko rok i pozycję12: prawo autorskie z 1994 r. ogłoszono w Dz. U. Nr 24, poz. 83, a jego tekst jednolity w Dz. U. z 2025 r. poz. 2410. Rok dziennika dopisujesz, gdy różni się od roku w dacie aktu, oraz zawsze przy tekście jednolitym11. Zasady techniki prawodawczej piszą „Dz. U.” ze spacją i rok w formie „z 2026 r.”11; wydawnictwo prawnicze Wolters Kluwer pisze „Dz.U.” bez spacji16. Wybierz jedną wersję na całą pracę.

Gdzie znaleźć adres ELI?

ELI to stały identyfikator aktu. Dla polskich aktów ma postać https://eli.gov.pl/eli/DU/<rok>/<pozycja>/ogl, a te same dane zwraca baza Sejmu pod api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/<rok>/<pozycja>1. Adres dopisujesz, gdy wydział wymaga linków.

Odsyłacz w tekście

W APA odsyłacz do pracy bez autora to skrócony tytuł i rok8; przepis dopisujesz po roku, jak w wytycznych z Uniwersytetu Szczecińskiego5:

(Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, 2026, art. 76 ust. 2)

Zgodnie z art. 76 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (2026) praca dyplomowa jest „samodzielnym opracowaniem zagadnienia naukowego, artystycznego lub praktycznego”.

Rok to rok Dziennika Ustaw, który cytujesz; część wytycznych bierze rok uchwalenia. Trzymaj jedną zasadę.

Ustawa w przypisie dolnym

Pełny opis dajesz przy pierwszym powołaniu, potem sam skrót aktu1314. Skrót tworzysz z pierwszych liter, małymi literami, z kropkami, bez spójników i przyimków12:

1 Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1362), dalej: p.s.w.n. 2 Art. 76 ust. 2 p.s.w.n.

Format przypisu ustala uczelnia lub promotor; ogólne zasady przypisów opisuje tekst o przypisach dolnych.

Najczęstsze błędy

  • Tekst pierwotny zamiast jednolitego. Pozycja z 2018 r. pokazuje brzmienie sprzed kilkudziesięciu nowelizacji.
  • Nieaktualny tekst jednolity. Model językowy podaje pozycję, którą widział w danych treningowych. Pozycję sprawdzasz w ISAP albo w API Sejmu w dniu oddania pracy.
  • „Nr” po 2012 r. Zapis Dz. U. z 2026 r. Nr 0, poz. 1362 jest błędny12.
  • Data wejścia w życie zamiast daty uchwalenia. W opisie stoi data aktu16.
  • Dwa style w jednej pracy: raz „Dz.U. 2026 poz.”, raz „Dz. U. z 2026 r. poz.”.

Rozporządzenie opisuje osobna fiszka o rozporządzeniu, pozostałe akty spis Jak cytować, a gotową listę źródeł przepuść przez sprawdzarkę bibliografii, zanim oddasz ją promotorowi.

Przypisy

  1. Kancelaria Sejmu, API ELI: https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2018/1668 (lista tekstów jednolitych), https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/1362 (obwieszczenie z 17 września 2026 r., ogłoszone 21 października 2026 r.), https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2024/1571 (status: wygaśnięcie aktu); ELI: https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1362/ogl (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑2 ↑3

  2. American Psychological Association, Guide to What's New in the Publication Manual of the American Psychological Association, Seventh Edition, s. 7 pliku PDF (opis rozdziału 11), https://apastyle.apa.org/instructional-aids/whats-new-7e-guide.pdf (dostęp: 27 października 2026). ↑

  3. Ewa Skimina, Justyna Harasimczuk, Jan Cieciuch, Podstawowe standardy edytorskie naukowych tekstów psychologicznych w języku polskim na podstawie reguł APA 7, Wydawnictwo Liberi Libri 2022, cz. 8.1, s. 80 (numeracja według wersji PDF), https://doi.org/10.47943/lib.9788363487560 (dostęp: 27 października 2026). ↑

  4. APA Style, Reference examples, https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/references/examples; dawny adres strony o źródłach prawnych (/references/examples/legal-references) zwraca komunikat o braku strony (dostęp: 27 października 2026). ↑

  5. Acta Politica Polonica, Zasady sporządzania przypisów, Uniwersytet Szczeciński, plik DOC, https://wnus.usz.edu.pl/ap/file/journal/download/-/74504.doc (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑2

  6. Opisy bibliograficzne w standardzie APA-7, w: Wymogi edycyjne Wydawnictwa PWE, dokument PDF na stronie Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku, https://new-cms.upsl.edu.pl/content/download/59514/file/Wymogi%20edycyjne%20Wydawnictwa%20PWE%20(takie%20same%20obowi%C4%85zuj%C4%85%20w%20przypadku%20monografii).pdf (dostęp: 27 października 2026). ↑

  7. Białostockie Studia Prawnicze, Wymogi redakcyjne i edytorskie, Uniwersytet w Białymstoku, plik DOCX, https://bsp.uwb.edu.pl/libraryFiles/downloadPublic/2 (dostęp: 27 października 2026). ↑

  8. APA Style, Missing reference information, https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/references/missing-information (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑2

  9. Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1461 ze zm.), art. 16 ust. 1, https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2019/1461/text.html; to brzmienie obowiązuje od 1 stycznia 2016 r. (art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 4 marca 2011 r., Dz. U. Nr 117, poz. 676, według odnośnika w tekście jednolitym Dz. U. z 2015 r. poz. 1484) (dostęp: 27 października 2026). ↑

  10. Kancelaria Sejmu, API ELI: https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/1994/83, https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/24, https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/1296 (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑2

  11. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 300), § 158 ust. 1, 5 i 7, https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/300/text.pdf (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑2 ↑3

  12. Biblioteka Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, Cytowanie aktów prawnych. Cytaty. Komentarze odautorskie, prezentacja, https://biblioteka.prawo.uwr.edu.pl/wp-content/uploads/sites/99/2024/10/7_Cytowania.pdf (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑2 ↑3 ↑4

  13. Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego, Proces dyplomowania, część „Redagowanie przypisów”, https://wpia.uni.opole.pl/proces-dyplomowania/ (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑2

  14. Vox Legis, czasopismo kół naukowych Wydziału Prawa Uniwersytetu SWPS, Wymogi edytorskie, https://swps.pl/images/DOKUMENTY/Wymogi_Edytorskie-za%C5%82%C4%85cznik_nr_2.pdf (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑2

  15. Katedra Prawa Finansowego UMCS, Zasady edycji pracy magisterskiej i licencjackiej, pkt 6 lit. j, http://phavi.umcs.pl/at/attachments/2014/1205/180359-zepml.pdf (dostęp: 27 października 2026). ↑

  16. Wolters Kluwer Polska, Zasady zapisu w publikacjach prawniczych, pkt 14 do 20, https://assets.contenthub.wolterskluwer.com/api/public/content/d5b151bd368940bebc9f686e4c642028 (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑2

Dalej w grupie: akty prawne i orzeczenia

RozporządzenieKonstytucja RPWyrok sąduDyrektywa i rozporządzenie UEKomentarz do ustawy Wszystkie typy źródeł Sprawdzarka bibliografii