Jak cytować słownik PWN w pracy dyplomowej: APA 7 i przypis dolny

Hasło ze Słownika języka polskiego PWN online cytujesz jak hasło słownikowe: autor (tu wydawca), „b.d.” zamiast roku, tytuł hasła, „W:” i tytuł słownika kursywą, a na końcu datę pobrania i adres hasła. Datę pobrania APA każe podawać przy słownikach online, których hasła się zmieniają i nie są archiwizowane¹; sjp.pwn.pl sam pisze o sobie, że wersja online jest aktualizowana i rozszerzana². Gotowy zapis prawdziwego hasła:

Wydawnictwo Naukowe PWN. (b.d.). Paradygmat. W: Słownik języka polskiego PWN. Pobrane 27 października 2026 z: https://sjp.pwn.pl/sjp/paradygmat;2570598.html

Słownik PWN w bibliografii APA 7

Schemat online: Autor. (b.d.). Hasło. W: Tytuł słownika. Pobrane data z: adres. APA w swoich przykładach stawia na miejscu autora wydawcę słownika i nie powtarza go jako wydawcy¹; formułę „b.d.” i „Pobrane … z:” bierzesz z polskiej adaptacji³.

Wytyczne „Wiadomości Statystycznych”, czasopisma GUS opartego na APA, układają hasło inaczej: najpierw hasło, potem redaktor słownika i wydawca⁴. Ten sam słownik w tym układzie (redaktor naukowy według strony słownika: Jerzy Bralczyk²):

Paradygmat. (b.d.). W: J. Bralczyk (red.), Słownik języka polskiego PWN. Wydawnictwo Naukowe PWN. Pobrane 27 października 2026 z: https://sjp.pwn.pl/sjp/paradygmat;2570598.html

Oba zapisy są do obrony; wybierz jeden i trzymaj go w całej pracy.

Słownik drukowany: zamiast daty pobrania podajesz rok wydania, a tom i stronę hasła w nawiasie po tytule, jak w przykładach APA dla słowników drukowanych¹. Wielki słownik języka polskiego PWN pod redakcją Stanisława Dubisza wyszedł w 2018 roku w pięciu tomach; litery O do Q są w tomie 3⁵. Stronę dopisz ze swojego egzemplarza:

Paradygmat. (2018). W: S. Dubisz (red.), Wielki słownik języka polskiego PWN (t. 3). Wydawnictwo Naukowe PWN.

Odsyłacz w tekście

W nawiasie: (Wydawnictwo Naukowe PWN, b.d.); w zdaniu: Wydawnictwo Naukowe PWN (b.d.). Przy układzie z hasłem na początku odsyłacz ma postać („Paradygmat”, b.d.). Hasło online nie ma stron, więc przy cytacie wskazujesz numer znaczenia; APA robi to dopiskiem „Definition 1”¹:

Przykład: Paradygmat to w pierwszym znaczeniu „przyjęty sposób widzenia rzeczywistości w danej dziedzinie, doktrynie itp.” (Wydawnictwo Naukowe PWN, b.d., znaczenie 1).

Kiedy słownik, a kiedy literatura przedmiotu?

Słownik PWN online powstał na podstawie Słownika 100 tysięcy potrzebnych słów pod redakcją Jerzego Bralczyka, a jego autorzy nazywają go „słownikiem pierwszego kontaktu”, który daje podstawowe informacje o znaczeniu słów². To dobre źródło, gdy pokazujesz potoczne znaczenie słowa albo różnicę między nim a znaczeniem w nauce.

Definicję pojęcia, na którym stoi Twoja praca, bierzesz z literatury przedmiotu: od autora teorii albo z przeglądu badań, bo tam pojęcie ma granice, odmiany i sposób pomiaru. Jak zbudować na tym część teoretyczną, opisuje tekst o części teoretycznej.

Jeśli potrzebujesz słownika z dokładniejszym opisem, jest Wielki słownik języka polskiego PAN (wsjp.pl). Przy haśle podaje datę ostatniej modyfikacji, przy „paradygmacie” 26.07.2016⁶. Taka data może zastąpić „b.d.”, ale reguły, która by to rozstrzygała, nie znalazłem ani w adaptacji, ani na stronie APA o hasłach słownikowych.

Słownik PWN w przypisie dolnym

W stylu przypisowym: tytuł słownika kursywą, hasło w cudzysłowie, adres i data dostępu albo redaktor, tom, miejsce i rok wydania, jak w tekście o przypisach dolnych. Szczegóły ustala uczelnia lub promotor.

1 Słownik języka polskiego PWN, hasło „paradygmat”, https://sjp.pwn.pl/sjp/paradygmat;2570598.html [dostęp 27.10.2026].

2 Wielki słownik języka polskiego PWN, red. S. Dubisz, t. 3, Warszawa 2018, hasło „paradygmat”.

Najczęstsze błędy

• Adres wyszukiwania zamiast hasła. Wyszukiwarka sjp.pwn.pl przekierowuje na stronę zbiorczą z kilku słowników (/slowniki/paradygmat.html)⁷; w opisie podajesz adres samego hasła z /sjp/.
• Brak daty pobrania przy haśle online¹.
• Trzy różne słowniki pod jedną nazwą. sjp.pwn.pl, drukowany Wielki słownik języka polskiego PWN i internetowy Wielki słownik języka polskiego PAN to osobne dzieła z osobnymi tytułami.
• Definicja słownikowa jako definicja naukowa pojęcia, które badasz.
• Cytat bez numeru znaczenia. Hasło „paradygmat” ma w sjp.pwn.pl dwa znaczenia: sposób widzenia rzeczywistości i zespół form fleksyjnych wyrazu. Bez numeru czytelnik nie wie, które masz na myśli.

Gdy brakuje autora, daty albo strony

Hasła w sjp.pwn.pl nie są podpisane, więc autorem jest wydawca albo, w drugim układzie, hasło przechodzi na miejsce autora. Brak daty zastępuje „b.d.” z datą pobrania³; „Wiadomości Statystyczne” w tym miejscu piszą „b.r.”⁴. Brak strony zastępuje numer znaczenia.

Encyklopedie cytujesz podobnie, z kilkoma wyjątkami, które opisuje strona o cytowaniu encyklopedii; pełny spis jest w dziale Jak cytować. Gotową bibliografię sprawdzisz w sprawdzarce bibliografii.

Przypisy

1. APA Style, Dictionary entry references, apastyle.apa.org, https://apastyle.apa.org/style-grammar-guidelines/references/examples/dictionary-entry-references (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑² ↑³ ↑⁴ ↑⁵

2. Wydawnictwo Naukowe PWN, Słownik języka polskiego PWN: wstęp, sjp.pwn.pl, https://sjp.pwn.pl/sjp/wstep (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑² ↑³

3. Ewa Skimina, Justyna Harasimczuk, Jan Cieciuch, Podstawowe standardy edytorskie naukowych tekstów psychologicznych w języku polskim na podstawie reguł APA 7, Wydawnictwo Liberi Libri 2022, cz. 8.1, s. 82, i tabela 7, s. 87 (numeracja stron według wersji PDF), https://doi.org/10.47943/lib.9788363487560 (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑²

4. Główny Urząd Statystyczny, „Wiadomości Statystyczne”, Dla autorów (hasło ze słownika lub z encyklopedii; nieznana data publikacji), ws.stat.gov.pl, https://ws.stat.gov.pl/ForAuthors (dostęp: 27 października 2026). ↑ ↑²

5. Biblioteka Narodowa, opis katalogowy Wielki słownik języka polskiego PWN, t. 1, rekord 6109888 (redaktor naukowy Stanisław Dubisz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2018, 5 tomów), i opis t. 3 „O-Q”, rekord 6109902, https://data.bn.org.pl/api/institutions/bibs.json?id=6109888 (dostęp: 27 października 2026). ↑

6. Instytut Języka Polskiego PAN, Wielki słownik języka polskiego PAN, hasło „paradygmat”, wsjp.pl, https://wsjp.pl/haslo/podglad/41962/paradygmat (dostęp: 27 października 2026). ↑

7. Wydawnictwo Naukowe PWN, wyszukiwarka sjp.pwn.pl, zapytanie „paradygmat” przekierowane na https://sjp.pwn.pl/slowniki/paradygmat.html (dostęp: 27 października 2026). ↑